NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG BỆNH GAN NHIỄM MỠ KHÔNG DO RƯỢU Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 175
DOI:
https://doi.org/10.59354/ydth175.2025.399Từ khóa:
Đái tháo đường típ 2, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, FibroscanTóm tắt
Mục tiêu: Khảo sát tỷ lệ và mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 (ĐTĐ típ 2) tại Bệnh viện Quân y 175.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu tiến cứu, mô tả cắt ngang trên 152 bệnh nhân ĐTĐ típ 2 đến khám và điều trị tại Bệnh viện Quân y 175 từ tháng 11/2023 đến tháng 11/2024. Chẩn đoán bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu khi chỉ số đo độ nhiễm mỡ gan bằng FibroScan CAP ≥ 234 dB/m. Các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng được thu thập, phân tích so sánh giữa nhóm có và không có NAFLD.
Kết quả: Tỷ lệ NAFLD ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 là 67,11%. Nhóm bệnh nhân NAFLD có tuổi trung bình là 59,24 ± 10,28, đa số là nam giới. Các đặc điểm đi kèm phổ biến bao gồm thừa cân, béo phì (75,49%), rối loạn lipid máu (70,91%) và tăng huyết áp (68,06%). Đáng chú ý, 58,82% bệnh nhân không có triệu chứng lâm sàng. So với nhóm không mắc NAFLD, nhóm NAFLD có các chỉ số glucose, HbA1c, GGT, triglyceride, cholesterol toàn phần và độ đàn hồi gan cao hơn có ý nghĩa thống kê (p < 0,05). Về mức độ nhiễm mỡ và xơ hóa gan: Nhiễm mỡ gan mức độ nặng (S3) chiếm đa số (54,90%) và 41,18% bệnh nhân có xơ hóa gan đáng kể (≥ F2).
Kết luận: NAFLD là bệnh lý phổ biến ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2. Phần lớn các trường hợp không có triệu chứng nhưng đã có tổn thương gan ở mức độ đáng kể. Do đó, việc tầm soát định kỳ NAFLD bằng các phương pháp không xâm lấn là cần thiết để phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Tài liệu tham khảo
1. Powell E. E., Wong V. W., Rinella M. (2021). Non-alcoholic fatty liver disease. Lancet, 397(10290): 2212-2224.
2. Ballestri S., Zona S., Targher G., et al. (2016). Nonalcoholic fatty liver disease is associated with an almost twofold increased risk of incident type 2 diabetes and metabolic syndrome. Evidence from a systematic review and meta‐analysis. Journal of gastroenterology and hepatology, 31(5): 936-944.
3. Association A. D. (2022). 2. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes-2022. Diabetes Care, 45(Suppl 1): S17-s38.
4. Karlas T., Petroff D., Garnov N., et al. (2014). Non-invasive assessment of hepatic steatosis in patients with NAFLD using controlled attenuation parameter and 1H-MR spectroscopy. PLoS One, 9(3): e91987.
5. Tuong T. T. K., Tran D. K., Phu P. Q. T., et al. (2020). Non-Alcoholic Fatty Liver Disease in Patients with Type 2 Diabetes: Evaluation of Hepatic Fibrosis and Steatosis Using FibroScan. Diagnostics, 10(3): 159.
6. Younossi Z. M., Golabi P., de Avila L., et al. (2019). The global epidemiology of NAFLD and NASH in patients with type 2 diabetes: a systematic review and meta analysis. J Hepatol, 71(4): 793-801.
7. En Li Cho E., Ang C. Z., Quek J., et al. (2023). Global prevalence of non alcoholic fatty liver disease in type 2 diabetes mellitus: an updated systematic review and meta-analysis. Gut, 72(11): 2138-2148.
8. Kwon Y.-M., Oh S.-W., Hwang S.-s., et al. (2012). Association of nonalcoholic fatty liver disease with components of metabolic syndrome according to body mass index in Korean adults. Official journal of the American College of Gastroenterology| ACG, 107(12): 1852-1858. 9. Zhao Y. C., Zhao G. J., Chen Z., et al. (2020). Nonalcoholic Fatty Liver Disease: An Emerging Driver of Hypertension. Hypertension, 75(2): 275-284.
10. Deprince A., Haas J. T., Staels B. (2020). Dysregulated lipid metabolism links NAFLD to cardiovascular disease. Mol Metab, 42: 101092.
11. Ahmed M. (2015). Non-alcoholic fatty liver disease in 2015. World journal of hepatology, 7(11): 1450-1459.
12. Novakovic T., Mekic M., Smilic L., et al. (2014). Anthropometric and biochemical characteristics of patients with nonalcoholic fatty liver diagnosed by non invasive diagnostic methods. Med Arch, 68(1): 22-26.
13. Cernea S. (2024). NAFLD Fibrosis Progression and Type 2 Diabetes: The Hepatic-Metabolic Interplay. Life (Basel), 14(2).
