ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SỐT RÉT DO P. FALCIPARUM: BÁO CÁO LOẠT CA BỆNH TẠI BỆNH VIỆN DÃ CHIẾN CẤP 2 SỐ 7, BENTIU, NAM SUDAN

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị sốt rét do Plasmodium falciparum ở Bệnh viện dã chiến 2.7 (BVDC 2.7) tại Nam Sudan.

Phương pháp: Nghiên cứu mô tả, thu thập số liệu hồi cứu, báo cáo loạt ca bệnh gồm 9 bệnh nhân được chẩn đoán xác định sốt rét do P.falciparum tại BVDC 2.7 trong tháng 9 năm 2025. Tất cả các trường hợp trong thời gian nghiên cứu đều được đưa vào phân tích. Thu thập dữ liệu hồ sơ bệnh án gồm: thông tin dịch tễ, triệu chứng lâm sàng, kết quả xét nghiệm cận lâm sàng, phương pháp chẩn đoán sốt rét (test nhanh chẩn đoán sốt rét và soi lam máu ngoại vi), phân loại mức độ bệnh sốt rét (theo hướng dẫn của WHO mới nhất) và kết quả điều trị. Xử lý số liệu bằng thống kê mô tả, biểu thị các biến định tính dưới dạng tỷ lệ % và các biến định lượng dưới dạng trung vị và khoảng tứ phân vị (IQR) bằng phần mềm SPSS 20.0.

Kết quả: Cả 9/9 bệnh nhân đều là nam giới, tuổi trung vị 44 (IQR: 38-47) tuổi. Triệu chứng khởi phát thường gặp nhất là sốt (100%), rét run (100%) và đau đầu (100%). Các biểu hiện khác gồm vã mồ hôi (66,7%), mệt mỏi và đau cơ (44,4%), buồn nôn hoặc nôn (33,3%), ho khan (33,3%) và đau lưng (11,1%). Chẩn đoán xác định 100% ca bệnh bằng kết hợp cả hai phương pháp test nhanh (RDT) và soi lam máu ngoại vi. Cả 9/9 bệnh nhân đều được điều trị đặc hiệu bằng liệu pháp phối hợp chứa artemisinin (artemether/lumefantrine) đường uống, kèm các biện pháp hỗ trợ (hạ sốt, bù dịch, điện giải…). Thời gian điều trị trung bình 6,7 ngày (dao động 6-8 ngày). Kết quả điều trị 100% bệnh nhân hồi phục lâm sàng hoàn toàn, không ghi nhận biến chứng hoặc tử vong trong thời gian nằm viện.

Kết luận: Các bệnh nhân sốt rét do P. falciparum tại BVDC 2.7 năm 2025 đều có biểu hiện lâm sàng thường gặp nhất là sốt, rét run, đau đầu và tất cả trường hợp trong nghiên cứu đều là sốt rét chưa biến chứng, không ghi nhận dấu hiệu sốt rét nặng theo WHO. Kết quả cận lâm sàng của bệnh nhân đa số nằm trong giới hạn bình thường, chỉ có 02 trường hợp tăng men gan gấp 3 lần ngưỡng bình thường. Kết quả phù hợp với các nghiên cứu trước đây về sốt rét, gợi ý tầm quan trọng của việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời bằng liệu pháp phối hợp chứa artemisinin (ACT) trong điều kiện bệnh viện dã chiến, góp phần kiểm soát bệnh hiệu quả trong điều kiện nghiên cứu và hạn chế nguy cơ diễn tiến sốt rét nặng.